Reklama
  • Piątek, 4 listopada 2016 (11:05)

    Jak leczyć jaskrę

Jeśli lekarz zlecił nam operację, nie wahajmy się. Jak najszybciej zgłośmy się do szpitala. Wskazany przez okulistę zabieg może uratować nam wzrok.

Reklama

Niedawno odwiedziła mnie pani Maria (66). Żaliła się na coraz częstsze bóle głowy, szczególnie poranne, tuż po wstaniu z łóżka, zamazane, niewyraźne obrazy i nawracające zapalenia spojówek. Przebadałam pacjentkę i zdiagnozowałam początki jaskry.

Uświadomiłam też pani Marii, że chorobę musi leczyć, w przeciwnym razie może stracić wzrok. Na szczęście – uspokoiłam – są skuteczne metody walki z tą chorobą.

Wyjaśniłam, że jaskra ma związek z ciśnieniem w gałce ocznej. Oczy produkują ciecz wodnistą, która wypełnia ich komory, zasila je w składniki odżywcze oraz czyści, wypłukując szkodliwe substancje.

Płyn ten zapewnia oczom prawidłowe ciśnienie, które utrzymuje odpowiednie napięcie tkanek oka. Jeśli jednak ciśnienie wzrasta i przez długi czas utrzymuje się na wysokim poziomie – niszczy nerw wzrokowy. Wtedy właśnie rozwija się jaskra.

Najczęściej występuje pierwotna – dziedziczona po krewnych. Jeśli w przeszłości ktoś z rodziny cierpiał na jaskrę, ryzyko zachorowania wzrasta nawet do 60 proc. Wówczas często rozwija się niepostrzeżenie, przez wiele lat w obydwu oczach, a objawy zaczyna dawać dopiero po 40. roku życia, gdy jest już zaawansowana. Ale jest też jaskra wtórna, będąca skutkiem przewlekłych stanów zapalnych gałki ocznej, urazów lub długotrwałych infekcji.

Wtedy może chorować tylko jedno oko

Jaskra powoduje wiele uciążliwych dolegliwości. O początkach choroby świadczą m.in. opisane przez panią Marię objawy. Gdy jest zaawansowana, zdarzają się gwałtowne ataki charakteryzujące się widzeniem tęczowych kół wokół źródeł światła, zwężaniem pola widzenia, a także dotkliwymi bólami oczu, gorączką, nudnościami, wymiotami i nadmierną potliwością – to tzw. jaskra ostra.

Niepokojącym sygnałem są ciągle zimne stopy i dłonie, które pojawiają się u osób z zaburzeniami krążenia. Symptomy mogą występować okresowo, dlatego w przypadku pogorszenia samopoczucia i ostrości widzenia należy bezwzględnie zgłosić się do lekarza.

Zanim choroba zacznie dawać objawy, jedynym sposobem na jej wykrycie i ewentualne zahamowanie są regularne badania. By rozpoznać jaskrę, lekarz okulista mierzy ciśnienie śródgałkowe (tonometria) oraz jakość odpływu cieczy z gałki ocznej, ocenia kondycję tarczy nerwu wzrokowego (laserowa tomografia siatkówki – HRT) oraz sprawdza kąt przesączania (gonioskopia).

Niezwykle ważne jest badanie zwane perymetrią, które sprawdza zasięg pola widzenia, wykrywając ewentualne ubytki. Badania są bezbolesne, choć czasem nieprzyjemne, i trwają nie dłużej niż kilkadziesiąt minut.

Leczenie jaskry rozpoczyna się od najmniej inwazyjnych metod. Na początku przyjmujemy leki obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe i poprawiające ukrwienie nerwu wzrokowego. Są to zazwyczaj preparaty w kroplach, a gdy te nie pomogą – w tabletkach.

Jeśli farmakologiczne leczenie nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, lekarz może zdecydować o przeprowadzeniu zabiegu polegającego na przecięciu tęczówki w oku, co zmniejszy ciśnienie wewnątrzgałkowe (irydektomia laserowa lub chirurgiczna), udrożniającego drogi przepływu cieczy wodnistej w oku (kanaloplastyka) lub łagodzącego ból i obniżającego ciśnienie (krioterapia ciała rzęskowego).

Czasem wykonuje się też operację, która prowadzi do zmniejszenia produkcji cieczy wodnistej. Jest to tzw. cyklofotokoagulacja endoskopowa. W zaawansowanym stadium zaleca się trabeculektomię. Podczas zabiegu tworzy się sztuczną przetokę, by ciecz wodnista mogła odpływać.

Efektem tej operacji jest udrożnienie kąta przesączania, poprawa zdolności widzenia, a w konsekwencji zahamowanie dalszego rozwoju jaskry. To jeden z kilku rodzajów operacji zmniejszających ciśnienie śródgałkowe.

Ten sam efekt uzyskuje się poprzez irydektomię laserową lub chirurgiczną, zamrożenie ciała rzęskowego w oku, co ogranicza produkcję cieczy wodnistej (cyklokriopexio), lub przecięcie kąta przesączania, tzw. goniotomię.

Najpopularniejszym zabiegiem ratującym nerw wzrokowy jest kanaloplastyka

Zabieg polega na zmniejszeniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, dzięki wprowadzeniu do tzw. kanału Schlemma (nim odpływa ciecz z przedniej komory oka) specjalnych nylonowych nici, które napinają jego ścianki i tym samym udrażniają go.

Przez miesiąc po zabiegu trzeba prowadzić ostrożny tryb życia – unikać wysiłku fizycznego, podnoszenia ciężkich przedmiotów oraz gwałtownego pochylania się. Warto wiedzieć, że kanaloplastyka należy do zabiegów mało inwazyjnych i wykonuje się ją w ramach NFZ.

WAŻNE! Nieleczona jaskra prowadzi do pogorszenia, a nawet utraty wzroku. Wiąże się z nią nieodwracalne uszkodzenie nerwu wzrokowego.

Zdaniem specjalisty

Przyjmuje się, że dwie najbardziej istotne przyczyny zniszczenia nerwu wzrokowego to podwyższone ciśnienie śródgałkowe oraz zwężanie się i zamykanie naczyń krwionośnych w gałce ocznej. Gdy w grę wchodzi pierwsza przyczyna, ciecz znajdująca się w oku nie może z niego swobodnie odpływać, gromadzi się wokół gałki ocznej i uciska nerw wzrokowy, powoli prowadząc do jego obumierania.

Niedrożność naczyń krwionośnych zaś przyczynia się do tego, że do gałki ocznej nie dociera wystarczająca ilość składników odżywczych, co również może prowadzić do osłabiania i zamierania nerwu wzrokowego.

Ryzyko problemów z oczami można zmniejszyć, stosując zdrową dietę i dbając o ich higienę.

Dieta. Wzbogaćmy jadłospis w produkty zawierające antocyjany, beta-karoten, witaminy A, C i E, luteinę i zeaksantynę. Są wśród nich jagody, borówki, wiśnie, żurawiny, owoce czarnego bzu i czarnej porzeczki, marchewka, pomidory, brzoskwinie, orzechy i sezam, kapusta, papryka.

W menu powinny się też znaleźć ryby, jaja, pełnoziarniste pieczywo, awokado, groch, owoce morza, jarmuż, szpinak, natka pietruszki.

Ważne! Konieczne jest ograniczenie ilości soli – nadmiar podwyższa ciśnienie krwi oraz ciśnienie śródgałkowe, sprzyjając rozwojowi jaskry.

Nadwaga. Nadmiar kilogramów często łączy się ze wzrostem poziomu cholesterolu, trójglicerydów i cukru we krwi. To z kolei przyspiesza rozwój miażdżycy, która jest zabójcza dla oczu i może przyspieszyć rozwój jaskry.

Palenie. Papierosy zwiększają ciśnienie krwi. To może prowadzić do zwiększenia ciśnienia również w gałce ocznej, do degradacji naczyń krwionośnych, a co za tym idzie do zaburzeń funkcjonowania oczu. Jest to na tyle poważny problem, że palacze są z góry zaliczani do grupy zwiększonego ryzyka zachorowania na jaskrę.

Higiena. Nawilżajmy powietrze w domu, szczególnie zimą, gdy grzeją kaloryfery. Zaopatrzmy się w kamionkowe nawilżacze, które wiesza się na kaloryferze, albo specjalne, elektryczne, które utrzymują w domu stałą wilgotność. Ostatecznie można kłaść na kaloryferze mokry ręcznik albo rozstawiać po domu naczynia z wodą, które trzeba regularnie napełniać. Wysuszenie gałek ocznych nie tylko powoduje szczypanie i ból, ale sprzyja infekcjom i podrażnieniom, które mogą przyspieszyć rozwój jaskry. Dbajmy też o komfort oczu. Używajmy sztucznych łez, jeśli miewamy uczucie piasku pod powiekami, róbmy okłady z czarnej herbaty lub świetlika.

Klika wskazówek

Gimnastyka oczu. Codziennie przez kilka minut ćwiczmy mięśnie wokół oczu. Kierujmy wzrok w górę, w dół i na boki. Sięgajmy nim raz blisko, raz daleko. Napinajmy mięśnie powiek dolnych oraz starajmy się podnosić brwi, przyciskając palcami czoło. To poprawia krążenie i rozszerza pole widzenia.

Czytanie. Nigdy nie czytajmy ani nie pracujmy w półmroku. W takich warunkach oczy szybko się męczą i nadwerężają.

Zobacz również

  • Choroba ta niesie ogromne ryzyko – może w krótkim czasie doprowadzić do utraty wzroku. Dlatego tak ważna jest szybka reakcja i podjęcie odpowiedniego leczenia. więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.